Ralf Bodelier en Mirjam Vossen

De kindersterfte in de wereld daalt sneller dan verwacht. Dat bleek eerder deze maand uit een artikel in het Britse medische tijdschrift The Lancet. In 1990 stierven nog 11,9 miljoen kinderen voor hun vijfde levensjaar, in 2010 was dat aantal gedaald tot 7,7 miljoen. Voornamelijk in Afrika bereiken steeds meer kinderen hun volwassenheid. Deze sterftedaling is voor een belangrijk deel te danken aan grootschalige vaccinatiecampagnes en de verspreiding van muskietennetten, veelal gefinancierd met ontwikkelingsgeld.
Dit is bijzonder goed nieuws dat bovendien een aantal kranten haalden. Dat is opmerkelijk, want goed nieuws over de effecten van ontwikkelingshulp halen vrijwel nooit het nieuws. Maar de statistieken zijn helder. Die laten zien dat de uitbreiding van de aidsepidemie in Afrika tot staan is gebracht, dat sinds de Groene Revolutie anderhalf miljard Aziaten geen honger meer lijden, dat wereldwijd steeds meer kinderen naar school gaan en dat gevaarlijke ziektes als polio, pokken en rivierblindheid sterk op hun retour zijn. En al deze ontwikkelingen zijn voor een belangrijk deel met hulpgeld gefinancierd.

Het is dan ook verbijsterend dat het huidige debat over hulp vrijwel volledig beheerst door een handvol kortzichtige critici, zoals Dambisa Moyo, Arend Jan Boekestijn en – onlangs in deze krant – Arjan Deij. Zij pleiten voor minder hulp – of zelfs het afschaffen van hulp. Zij zien de oplossing van het armoedeprobleem in vrijhandel en investeringen van de kapitaalmarkt. Maar hun aanvallen op ontwikkelingshulp zijn platvloers en in hun oplossing schieten zij tekort. Lees verder…

‘Minder pretentie, meer ambitie’ verdient behalve lof ook kritiek. Armoedebestrijding krijgt te weinig aandacht, fundamentele keuzes worden slecht verdedigd en wanneer we alle plannen die de WRR voorstelt uit willen voeren, dan stijgt het ‘ontwikkelingsbudget’ al snel van 0,7 naar 7 procent. Gaat het rapport wel over hulp?

1. Eén veronderstelling moet snel de wereld uit: de focus van het WRR-rapport Minder pretentie, meer ambitie zou ontwikkelingshulp zijn. Dat is niet zo. Het rapport richt zich op de veranderende plaats van Nederland in een globaliserende wereld. Op de rol die Nederland in dient te nemen in een nieuwe mondiale orde.[1] Zoals alle landen, moet ook ons land zich in deze nieuwe wereld een plaats verwerven. En ontwikkelingshulp is daar een onderdeel van. Maar ontwikkelingshulp zoals we die vandaag kennen, zo meent de WRR, helpt ons in die nieuwe mondiale orde niet vooruit. Alleen voor ontwikkelingshulp die bijdraagt aan ons ‘welbegrepen eigenbelang’ is in de toekomst een rol weggelegd.[2]
De huidige ontwikkelingshulp, zo schrijft de WRR neerbuigend, is gefundeerd op ‘morele motieven’,[3] ze is ‘in essentie armoedebestrijding’,[4]een soort ‘palliatieve’ zorg,[5] gericht op de allerarmsten. En dat zijn dus geen complimenten. Al was het maar omdat Nederland zélf hier maar amper voordeel van heeft.
Lees verder…

In de 19^e eeuw was Peerke Donders, die zich bekommerde om melaatsen in Suriname, een uitzondering. In onze 21^e eeuw is Peerke overal. Niemand blijft nog onbewogen bij het verdriet van mensen aan de andere kant van de wereld, betoogt Ralf Bodelier.

Wie zich inzet voor mensen buiten Nederland, ziet met angst in het hart de verkiezingen van komende jaren tegemoet. Want dan stemt een fors deel van de Nederlanders op de SP en de PVV.

En dat is slecht nieuws voor landen die slechter af zijn dan Nederland. Want de PVV keert zich resoluut tegen elke bemoeienis met de wereld voorbij Lopik en Maastricht. Wanneer het aan Wilders ligt, gaat een streep door ontwikkelingshulp, door vredesmissies, door klimaatakkoorden en eerlijke handel. En waarschijnlijk zal de SP het allemaal laten gebeuren, want zij concentreert zich louter op problemen in ons eigen land.

Daarmee breken deze partijen niet alleen met een Nederlandse traditie, zij miskennen ook een wereldwijde trend. In het rijke Westen trekken we ons vandaag méér aan van de ellende in het arme Zuiden dan ooit tevoren. Niet alleen voelen we steeds vaker mee met het leed van anderen, we zijn ook steeds vaker bereid om er iets aan te doen. Lees verder…

Als Limburger woon ik al dertig jaar in Tilburg. Vorige maand had ik plots het gevoel dat ik in die stad geworteld ben. Aanleiding was de filmische documentaire ‘Peerke Donders. Zijn leven, zijn brieven’, een film die nu draait in het Tilburgse filmhuis Cinecitta en in december wordt uitgezonden door de KRO. Lees verder…

In linkse ogen krijgt Obama allengs Messiaanse trekken. Hoogste tijd om zijn betrokkenheid bij het armste deel van de wereld eens kritisch onder de loep te nemen, meent Ralf Bodelier

Grenzeloos lijkt het enthousiasme voor Barack Obama. En toegegeven: ook ik geniet van de nieuwe man in het Witte Huis. Tegelijkertijd heb ik mijn twijfels. Tik bij Google de trefwoorden Obama en ‘messiah’ in en je hebt de keuze uit meer dan drie miljoen hits. En dat zijn dan alleen nog de Engelstalige sites. Onder Obama lijkt het paradijs binnen handbereik. Eindelijk krijgt Gods Own Country de president die het toekomt. Na acht jaar Bush daveren vooral linkse mensen van enthousiasme. Lees verder…

Politici: spreek niet langer over Europa. Relativeer het belang van de Europese verkiezingen of het Europese parlement. Praat meer over onderwerpen die ons werkelijk bezig houden.

Donderdag kiest Europa een nieuw parlement. Een verkiezing, vergelijkbaar met de verkiezing voor het Amerikaanse parlement -het congres-, van afgelopen najaar. Maar daarmee houdt het vergelijk meteen weer op.
Lees verder…

Ook deze zomer zullen Roma-muzikantjes weer in Brabantse winkelstraten spelen. Meer begrip voor hun achtergrond kan ons behoeden voor hardvochtig oordelen

Vorig jaar waren ze doorlopend in het nieuws: de Roma-kinderen met hun accordeons in de winkelstraten van Den Bosch. Dit jaar is het relatief stil rond de muzikantjes. Daar heeft een prachtige reportage in onder meer het Brabants Dagblad over het Roemeense Roma-dorp Bacioiu zeker aan bijgedragen. Journalist Twan van den Brand die deze reportage vlak voor kerst schreef, deed wat journalisten veel vaker zouden moeten doen. Hij ging op zoek naar het verhaal achter de kinderen en reisde af naar het straatarme dorp waar een van hen, de dertienjarige Marta Moldoveanu met haar familie woont. Lees verder…

Burger, dat ben je op de eerste plaats als Nederlander. Vervolgens als Europeaan en uiteindelijk, wie weet, als wereldburger. Maar in deze laatste fase, zo betoogt prof. dr. Wim Couwenberg (in Civis Mundi, voorjaar 2009), zijn we nog lang niet aanbeland, wanneer we dat al ooit zullen doen. Terwijl de inwoner van een natie zich ‘emotioneel’ met zijn land kan identificeren, leeft het wereldburgerschap vooralsnog in de hoofden van een kosmopolitische elite die overal en dus nergens thuis is. En die voor alles, en dus voor niets, verantwoordelijkheid wil dragen. Het is een kritiek die al zo oud is als het kosmopolitisme zelf: zo’n 2500 jaar. De Griekse term Kosmopolitês gaat in elk geval terug tot de cynische filosoof Diogenes van Sinope. Lees verder…

Het hulpdebat in Nederland is van bedroevend niveau. Radicaal links én radicaal rechts gijzelen het debat met drogredenen. We fileren er vijf…

In Afrika raak je zelden verzeild in abstracte discussies over de hulp. Weinig Afrikanen vragen zich af of hulp werkt, of de hulpindustrie vooral Afrika helpt dan wel zich zelf, of dat hulp nu wel of geen economische groei mogelijk moet maken. Gewone Afrikanen weten überhaupt niet hoeveel hulp hun kant op komt. Ook onder de elite spelen onze discussies niet. Zolang de scholen maar openblijven, zolang morgen maar meer aidspatiënten aidsremmers krijgen dan vandaag, zolang er bij verkiezingen maar stembussen klaarstaan en de politie over benzine voor haar auto’s beschikt. Zolang het doormodderen maar niet stagneert. Het volle leven gaat voor. Lees verder…