Lezingen van Ralf Bodelier: een kruidige mix van conference, hoorcollege, causerie en meditatie. Rijk geillustreerd met beeld, film en muziek. Avondvullend of als intermezzo. Humoristisch, onderhoudend en informatief. En spannend van begin tot eind.

Ontwikkelingshulp: succes of farce?
Wandelen over beroemde kerkhoven in Wenen en Parijs
Het Afrika van de Afrikanen
De wereld een stad. Globalisering: zegen en vloek

Ontwikkelingshulp: Succes of farce?

In de wereldwijde ontwikkelingshulp gaat veel geld om. Meer dan 100 miljard dollar per jaar volgens de officiële cijfers. En die officiële hulp stijgt tot 2015 tot zo’n 130 miljard. Daarnaast vloeien nog vele miljarden aan niet-officiële hulp van Noord naar Zuid. En toch blijven grote delen van Azië en Afrika arm. Op het zwarte continent nam in jaren ’80 en ’90 de armoede zelfs toe. Hoe valt dit te rijmen met al die miljarden aan hulp?
Geen wonder dat steeds meer mensen in het rijke deel van de wereld zich afvragen of het geven van hulp wel zin heeft. Helpen we werkelijk de armsten in het arme deel van de wereld? Of is hulp niet meer dan ‘het overmaken van geld van de armsten in het rijke deel van de wereld, naar de rijksten in het armste deel?’ Kunnen we ons geld niet veel beter elders besteden?

En hoe reageren de armen in het Zuiden op al die inspanningen van het Westen? Willen zij wel voortdurend in de rol van slachtoffer worden geduwd? Wat te doen met corrupte dictators? Zitten laten en met lede ogen zien hoe zij hun land ten gronde richten? Of stoppen met het geven van geld, waardoor de bevolking de dupe wordt? Wellicht is beter om militair in te grijpen en de dictator vervangen door een democratisch gekozen leider? Wat is de toekomst van de ontwikkelingshulp? Blijven het vooral overheden die geld geven aan andere overheden, of nemen particuliere organisaties het steeds meer over? <
Al deze vragen komen in deze lezing aan de orde. De antwoorden zijn, als vanzelfsprekend, genuanceerd.<

Ralf Bodelier schrijft regelmatig over ontwikkelingshulp en haar effecten. Samen met Mirjam Vossen schreef hij het handboek HULP. Waarom ontwikkelingshulp moet, groeit en verandert. Eerder deed hij verslag van een hulpactie in Malawi waarin hij zelf betrokken was. Je kunt ook (n)iets doen. (2006. Red. Martijn de Ruiter) Van 1999 tot 2007 was Bodelier betrokken bij Stichting het Goede Doel, dat vandaag bijna tienduizend extreem arme Afrikanen terzijde staat in hun strijd voor een menswaardig bestaan. Bodelier is een veelgevraagd spreker tijdens debatten of conferenties over ontwikkelingshulp.

Wandelen over beroemde kerkhoven in Wenen en Parijs

Wandel mee van de massagraven op het Weense Sankt Marxfriedhof naar de herinnering aan het Parijse Cimetière des Innocents. Daal de trappen af naar de Kaisergruft in Wenen, waar eeuwenlang de Habsburgers hun rust vonden. En die naar de Catacomben in Parijs, waar zes miljoen Fransen botje bij botje liggen opgestapeld.
Zwerf mee langs de drie miljoen doden op het Weense Zentralfriedhof, waaronder Beethoven, Mozart, Schubert, Brahms en de walsenfamilie Strauss. Op het Parijse kerkhof Père-Lachaise rusten maar anderhalf miljoen mensen, waaronder  Chopin, Oscar Wilde, Edith Piaf en Joris Ivens. Leer de laatste rustplaats kennen van Napoleon: Dôme des Invalides, of die van Voltaire, Rousseau, Hugo en Zola: het Pantheon.
Een wandeling over de prachtige begraafplaatsen in Wenen en Parijs is een wandeling door de Europese cultuurgeschiedenis. In 1995 nam Ralf Bodelier het initiatief tot een serie boeken over Europese kerkhoven. Hij voerde de hoofdredactie over het eerste deel, Wandelen over Père-Lachaise, Montmartre en Montparnasse (1996). En hij was medeauteur van De dood moet een Wener zijn. Weense dodenakkers en hun legendarische bewoners (2000. Red: Mirjam Vossen).

‘Wandelen over beroemde kerkhoven in Wenen en Parijs’ is een hilarische vertelling over het verloren hoofd van Joseph Haydn en het gestolen geslachtsdeel van Oscar Wilde. Over de bizarre begrafenisrituelen aan het Habsburgse hof en macabere fantasieen van de ontwerpers van de Parijse Catacomben.

Voor westerse reizigers is Afrika het continent van de ongerepte natuur: van oerwouden vol olifanten, leeuwen en neushoorns. Voor de westerse media is Afrika vooral het continent van de dood: van aids, oorlogen en honger. Voor Afrikanen is Afrika gewoon het continent waar ze geboren zijn, waar ze hun kinderen grootbrengen en hun brood verdienen. Negentig procent van alle Afrikanen kennen oorlogen alleen van het televisiescherm en neushoorns van een bezoek aan de dierentuin. Wat weten we eigenlijk van het donkere continent? Van het dagelijks leven in een stad in Oeganda of een dorp in Senegal? Wat doen gewone Afrikanen voor de kost? Wat geloven ze? Wat staat er in hun kranten? Hoe denken zij over hun toekomst? En wat vinden ze eigenlijk van óns?

‘Het Afrika van de Afrikanen’ neemt u mee naar het leven van gewone mensen in Zuidoost Afrika. Hij focust op de Malawiaanse zussen Emma en Veronica Kuchikonde, en ontdekt samen met u hoe beiden leven. Hoe de boerin Emma haar leven leidt in het dorpje Mkanda en hoe de zakenvrouw Veronica
Ralf Bodelier bereisde het zuiden en oosten van Afrika, en publiceerde over het continent in meerdere kranten en tijdschriften. Hier situeerde hij zijn roman Atheïst in Afrika (2001) die werd genomineerd voor de Nederlandse debutantenprijs. Een aantal reportages over Afrika bundelde hij in Bomen hebben wortels, mensen hebben benen (2004). Van 2003 tot 2008 organiseerde hij meerdere malen per jaar reizen naar de townships en dorpen in Malawi.

Globalisering: zegen en vloek

Wanneer de vriendelijke Indiër achter zijn helpdesk je niet kan helpen, blijkt de leverancier van je computer ook niet meer bereikbaar. Met jou, in het vliegtuig, reist ook de zelfmoordterrorist voor € 300 naar New York. En via internet zijn kinderporno en recepten voor chemische bommen binnen handbereik.

Globalisering maakt het leven aangenamer en roept angsten op. Het genot van internetwinkelen, goedkope vliegtickets en rozen uit Oeganda. De angst voor werkloosheid, georganiseerde misdaad en hormoonvlees uit Argentinië.  In ‘de Wereld een stad’ zet Ralf Bodelier een aantal ontwikkelingen in perspectief en maakt de globalisering inzichtelijk. Zijn standpunt is vrolijk en bemoedigend. Eerder vóór dan tegen globalisering. Maar zonder de ogen te sluiten voor de evidente nadelen van deze ontwikkeling.

Ralf Bodelier schrijft regelmatig over globalisering en zijn effecten. Hij ontrafelde de angst voor een globaliserende wereld in Tegen de Angst. Optimisme als opdracht voor de 21^e eeuw. (2005) en beschreef de dynamiek van de globalisering in Bomen hebben wortels, mensen hebben benen (2004). In Cosmopolitans (2008) beschreef hij hoe steeds meer studenten dankbaar gebruik maken van de mogelijkheden die de globalisering biedt. Op dit moment werkt hijaan een proefschrift over de invloed van de globalisering op ons denken.